Οκτώ το πρωί, της Αλεξάνδρας Γούτα

Είναι οκτώ το πρωί. Το τηλέφωνο χτυπάει. Είναι μια φίλη και συνάδελφος, που εργάζεται για την ίδια εταιρεία από άλλη πόλη και άλλη χώρα. «Ρε ‘συ, έχεις Ίντερνετ; Προσπαθώ να συνδεθώ από την ώρα που ξύπνησα, smartphone, laptop, και δεν μπορώ, δεν λειτουργεί τίποτα». Προσπαθείς κι εσύ. Τίποτα. Oops!

Η πρώτη σου παρόρμηση, αυτοματισμός σχεδόν, είναι -δεν είναι;- να μπεις στο #Google και να ρωτήσεις τον φωτεινό παντογνώστη «Τι συμβαίνει με το Ίντερνετ;». Η δεύτερη να αναζητήσεις πληροφορία στα ειδησεογραφικά σάιτ. Προφανώς, χωρίς Ίντερνετ, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα από τα δύο.

Αν αυτό κρατήσει λίγες ώρες ή μία ημέρα, θα είναι ίσως σαν να σου χαρίστηκε ρεπό -και μια καλή ευκαιρία για ενδοσκόπηση. Cool and the gang. Αν παραταθεί για πολύ όμως, τα πράγματα σκουραίνουν: #τηλεκπαίδευση τέρμα (σχεδόν 1,1 δισ. μαθητές ανά τον κόσμο εκτιμάται πως παρακολουθούν μαθήματα #online λόγω #Covid19, βάσει στοιχείων του ΟΗΕ του περασμένου Αυγούστου), #τηλεργασία τέρμα, το #cloud προφανώς νεκρό. #Τηλεπικοινωνίες, #δίκτυα ηλεκτρισμού και ύδρευσης, #τράπεζες, #αερομεταφορές, #θαλάσσιες μεταφορές (ναι, και το τάνκερ που μεταφέρει το πετρέλαιο που θα βάλεις στο βενζινάδικο της γειτονιάς σου), εταιρείες #logistics, ακόμα και οι φωτεινοί σηματοδότες ξαφνικά θα σταματήσουν να λειτουργούν κανονικά. Και, για να επανέλθουν, θα πρέπει ή να αναστηθεί το Ιντερνετ ή να «θυμηθούμε» ξανά πιο παραδοσιακούς τρόπους λειτουργίας των πραγμάτων (θα πάρει κάποιο χρόνο). Μέχρι και τα #σούπερ_μάρκετ θα μείνουν ίσως για κάποιο διάστημα με άδεια ράφια, καθώς τα logistics «αγαπάνε» το Ιντερνετ και τους δορυφόρους. Κάποιοι το έχουν αποκαλέσει «#InternetApocalypse». Ή όπως το έχει πει ο Robert Harris, «First the internet dies. Then civilisation crumbles» .

Είναι όντως πιθανό να συμβεί κάτι τέτοιο; Πώς θα μπορούσε να συμβεί μια Αποκάλυψη του Ίντερνετ; Ο Matthew Zook, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι, που πραγματοποιεί έρευνα πάνω στα #Μεγάλα_Δεδομένα, είχε δηλώσει πέρυσι στο gizmodo ότι το αγαπημένο του υποθετικό σενάριο για το πώς θα μπορούσε να αρχίσει μια τέτοια Αποκάλυψη περιλαμβάνει «μια μικρή αφοσιωμένη ομάδα με αλυσοπρίονα και εκσκαφείς, που θα αρχίσουν να κόβουν οπτική ίνα σε τοποθεσίες-κλειδιά» . Καταστροφή στις γραμμές και την ίνα μπορεί βέβαια να συμβεί και από ατύχημα: πίσω, στο «μακρινό» 2008, π.χ., ένα …άτσαλο πλοίο «ξήλωσε» κατά λάθος υποβρύχιες γραμμές, αφήνοντας αίφνης (σχεδόν) χωρίς Ιντερνετ 75 εκατομμύρια ανθρώπους σε Μέση Ανατολή, Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία 

Άλλος τρόπος να μας αφήσει το Ιντερνετ χρόνους (έστω προσωρινά) θα ήταν μια αστοχία λειτουργίας σε τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, η οποία θα μπορούσε να συμβεί είτε από ανθρώπινη παρέμβαση (ακραίο τζέιμσμποντικό σενάριο) είτε -λέμε τώρα- από κάποια ξαφνική «παρόρμηση» του Ήλιου να εξαπολύσει μπαράζ ηλιακών εκλάμψεων.

Φυσικά όλα αυτά είναι απλά σενάρια, που κατά πάσα πιθανότατα θα μείνουν σενάρια, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανότητες, ο Γερμανός σκηνοθέτης Werner Herzog («Invincible», «Grizzly Man», «Nosferatu the Vampyre», «Woyzeck» κ.ά) έχει δηλώσει ότι η πτώση του Ιντερνετ είναι ένα από τα κορυφαία σενάρια Αποκάλυψης που τον κρατούν άγρυπνο το βράδυ. Σε συνέντευξη που έδωσε πέρυσι υποστήριξε (σε ελεύθερη μετάφραση) πως: «Το απότομο τέλος του Ιντερνετ θα οδηγούσε στην εξάλειψη όλου του ανθρώπινου είδους, με εξαίρεση τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες» . Δεν σου ανοίγει την καρδιά ο Herr Herzog ε; (καλά που ξέρω να ξεχωρίζω τα βατόμουρα, τα μύρτιλλα και τον κράταιγο, όταν τα συναντάω στο δάσος, μια βδομαδούλα θα επιβιώσω, αν είναι η σωστή εποχή).

O Mark Graham, καθηγητής στο Oxford Internet Institute, επισημαίνει ότι αν το Ιντερνετ έπεφτε, θα γινόμασταν μάρτυρες μιας σχεδόν άμεσης παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης, καθώς το Διαδίκτυο είναι το νευρικό σύστημα της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης, απαραίτητο ακόμα και για τον παραγωγό ντομάτας, ο οποίος χωρίς αυτό πιθανώς θα δυσκολευτεί να πουλήσει την παραγωγή του, να πληρωθεί για αυτή και να τη διανείμει. «Και υπάρχουν δύο πράγματα που εγγυημένα μπορούν να προκαλέσουν χάος στη σύγχρονη οικονομία: η αδυναμία διανομής τροφίμων και η αδυναμία πρόσβασης στο χρήμα και το τραπεζικό σύστημα» συμπληρώνει.
Κάποιοι λένε ότι τέτοια δυστοπικά σενάρια αποτελούν τον αγαπημένο τρόπο των νεο-Λουδιτών να δημιουργούν φόβο και τρόμο, για να ανακόψουν την πρόοδο της τεχνολογίας.

Απεταξάμην οποιαδήποτε ανακοπή στην τεχνολογική πρόοδο, αλλά η αλήθεια είναι ότι, με την ανάδυση του Ιντερνετ των Πραγμάτων (#ΙοΤ), που στα επόμενα χρόνια, συνεπικουρούμενο από το #5G, θα συνδέσει στο #Διαδίκτυο από το ψυγείο σου και τα πλοία-θηρία στις θάλασσες μέχρι το αυτόνομο αυτοκίνητό σου (#AV), τις αγελάδες, τα κατσίκια και τις καλλιέργειες βαμβακιού (ήδη το κάνει σε έναν βαθμό), γινόμαστε πιο εξαρτημένοι από ποτέ.

Κάποιες χώρες ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν αυτή την αποκλειστική, σχεδόν, εξάρτηση από το Ιντερνετ για να ελέγξουν τους πληθυσμούς τους, στερώντας τους, π.χ, αυτό που πλέον έχει γίνει η μοναδική και κύρια οδός άντλησης πληροφορίας για το τι συμβαίνει στον κόσμο (Printed #newspapers rest in peace).

Κάποιες ήδη το κάνουν. Τα περασμένα χρόνια, χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ινδία εφήρμοσαν μια εκδοχή “#kill_switch” για το Διαδίκτυο, προκειμένου να μπορούν να ελέγξουν την εξάπλωση της πληροφορίας όταν κάτι τέτοιο θα τους ήταν χρήσιμο. Στο ινδικό Κασμίρ, η πρόσβαση στο Ιντερνετ διεκόπη κάποια στιγμή για περισσότερο από έναν χρόνο και παρότι διάφορα ακούστηκαν ως προς το γιατί συνέβη αυτό, κάποιοι είπαν ότι επρόκειτο απλά για μια ακραία μορφή λογοκρισίας. Κατά το Inverse, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει επίσης -τεχνικά- τη δυνατότητα να «κοιμήσει» κατά βούλησιν το Ιντερνετ μέσω του Communications Act, αλλά η Βουλή των Αντιπροσώπων πρότεινε τον περασμένο Οκτώβριο νέα νομοθεσία, ώστε να περιορίσει αυτή τη δυνατότητα.

Ουδείς (ή ελάχιστοι) θα έκοβε το κεφάλι του ότι ένα #Internet_blackout είναι απίθανο να συμβεί. Ο Daniel Pargman του Βασιλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Σουηδίας έχει δηλώσει στο Inverse ότι αν συνέβαινε παρατεταμένο «μπλακάουτ» στο Ιντερνετ, ο αντίκτυπος θα ήταν αφάνταστος («unimaginable»). Βρίσκω τη δήλωση τρομακτική, αλλά λογική.

Μια Αποκάλυψη του Ιντερνετ είναι λοιπόν πιθανόν να συμβεί. Προφανώς αυτό δεν σημαίνει ότι θα συμβεί, δεδομένου ιδίως ότι ο χρόνος και το χρήμα που επενδύονται στη θωράκιση του Διαδικτύου κι όλων των δραστηριοτήτων που εξαρτώνται από αυτό μετριούνται σε …enormous amounts. Δεν είναι καινούργιο το θέμα, έχουν γραφτεί ολόκληρα βιβλία γι’ αυτό, απλά συνειδητοποιώντας πόσο έχει αυξήσει η #πανδημία την εξάρτηση από την τεχνολογία, σκέφτηκα να μοιραστώ αυτές τις σκέψεις μαζί σας.

Και τι να κάνουμε; θα μου πείτε. Δεν ξέρω. Σαν τροφή για σκέψη τα μοιράζομαι, η ιδέα που περνάει από το μυαλό μου έτσι και αλλιώς, ασχέτως του αν θα γίνει ποτέ ένα τέτοιο μπλάκαουτ, είναι ότι χρειάζεται να αποκτήσουμε ξανά καλύτερη σχέση με τον αναλογικό κόσμο.
Υπάρχουν πάντως κάποιες ομάδες όπως το Commotion Wireless Project και το Open Technology Institute, που εργάζονται πάνω στο πώς τα δίκτυά μας θα μπορούσαν να οχυρωθούν απέναντι σε μια τέτοια καταστροφή, ώστε να υπάρξουν προσωρινές λύσεις, μέχρις ότου η κατάσταση αποκατασταθεί, αν τα πράγματα πάνε εντελώς …κατά διαόλου. Πιθανότατα αυτό δεν θα συμβεί ποτέ, αλλά just in case, cross your fingers

Αλεξάνδρα Γούτα
Δημοσιογράφος / Millennium Project Greek Node

About the author

Text Widget

Nulla vitae elit libero, a pharetra augue. Nulla vitae elit libero, a pharetra augue. Nulla vitae elit libero, a pharetra augue. Donec sed odio dui. Etiam porta sem malesuada.

Recent Works

Recent Comments